کمیابی و شاخص انباشت به جریان

گروه مربوطه : ارزهای دیجیتال
زیر گروه مربوطه : اخبار و اطلاعیه ها
کمیابی و شاخص انباشت به جریان

اگر به لغت‌نامه نگاهی بیندازید، خواهید دید که کلمه‌ی «کمیابی» این گونه معنی شده است: موقعیتی که در آن پیدا کردن و به دست آوردن چیزی آسان نباشد؛ کمبود چیزی.
نیک سابو، دانشمند رایانه

نیک سابو (Nick Szabo)، دانشمند رایانه، تعریف کاربردی‌تری از این کلمه ارائه داده است: چیز ارزشمندی که غیرقابل جعل و کپی باشد، کمیاب است.

همانطور که نیک سابو می‌گوید:

اشیای عتیقه، زمان و طلا چه اشتراک‌هایی با یکدیگر دارند؟ همه‌ی آن‌ها به دلیل ارزش ابتدایی و یا تجدید ناپذیری، ارزشمند هستند و زیر سوال بردن آن سخت است. پیاده‌سازی چنین چیز با ارزش و غیرقابل جعلی در کامپیوتر، مشکلات خودش را به همراه خواهد داشت. اگر بتوان بر این مشکلات فائق آمد می‌توان به بیت گلد دست پیدا کرد.

این سخنانِ نیک سابو قبل از معرفی بیت کوین مطرح شده است. خیلی از کارشناسان مطرح، ایده اولیه بیت کوین و بلاک چین را به نیک سابو نسبت می‌دهند و معتقدند که ساتوشی ناکاموتو توانسته است ایده نیک سابو را پیاده‌سازی کند. او در ادامه می‌گوید:

فلزات گران‌بها و کلکسیونی، به دلیل هزینه‌ی ساخت بالا، کمیاب و غیر قابل جعل هستند. این فلزات، پول و ثروت به ارمغان می‌آوردند و ارزش این پول‌ها تا حد زیادی به هیچ شخص سومی وابسته نیست اما نمی‌توان از آن‌ها در پرداخت‌های آنلاین استفاده کرد. بنابراین اگر پروتکلی وجود داشت که طبق آن می‌توانستیم کالاهای با ارزش غیر قابل کپی را تا حد زیادی بدون نیاز به شخص سوم مورد اعتمادی ایجاد و با امنیت کامل ذخیره کنیم و با حداقل نیاز به اشخاص دیگر، مورد آزمایش قرار دهیم، اوضاع خوب می‌شد و به بیت گلد می‌رسیدیم.

بیت کوین نیز یک کالای گران غیر قابل کپی است زیرا برای تولید یک بیت کوین جدید، برق زیادی مصرف می‌شود. به راحتی نمی‌توان بیت کوین جعلی تولید کرد. توجه داشته باشید که این امر برای ارزهای ملی و آلت کوین‌هایی (ارزهای دیجیتال پس از بیت کوینی) که محدودیت تولید واحدهای جدید یا اثبات انجام کار (ماینینگ) و یا نرخ نرخ هش بالایی ندارند و به هر نوعی می‌توان در میزان عرضه آن دست برد، متفاوت است.
سیف الدین آموس، اقتصاددان فعال در حوزه‌ی ارزهای دیجیتال

سیف‌الدین آموس (Saifedean Ammous) درباره ارتباط کمیابی و نرخ انباشت به جریان (Stock-to-Flow – به اختصار SF) صحبت کرده است. او معتقد است که بیت کوین و طلا با کالاهای مصرفی مانند مس، روی، نیکل و برنج متفات است زیرا انباشت به جریان (SF) بیت کوین و طلا بالاست. آموس در این خصوصی می‌گوید:

در هر کالای مصرفی، دو برابر کردن تولید سبب کم ارزش شدن ذخایر موجود آن شده، قیمت آن‌ها را پایین آورده و در نتیجه، دارندگان این کالاها را متضرر خواهد کرد. درباره طلا باید گفت که قیمت آن جای پیشرفت زیادی دارد تا حدی که سبب دو برابر شدن تولید سالانه‌ی آن شود. این موجب می‌شود تا ذخایر موجود به جای ۱.۵ درصد، ۳ درصد افزایش پیدا کنند.

از آن جا که نرخ عرضه‌ی طلا همیشه پایین بوده، این کالا، نقش پولی خود را در طول تاریخ بشر حفظ کرده است.

بالا بودن نرخ انباشت به جریان طلا، سبب شده تا این کالا، پایین‌ترین انعطاف‌پذیری قیمت عرضه را به خود اختصاص دهد.

ذخایر بیت کوین موجود در سال ۲۰۱۷، حدود ۲۵ برابرِ بیت کوین‌های جدید تولیدشده در همان سال بودند. این میزان، نصف مقداری است که برای طلا گزارش شده اما حدود سال ۲۰۲۰، نسبت انباشت به جریان بیت کوین از طلا پیشی خواهد گرفت.

بنابراین می‌توان کمیابی را با نسبت انباشت به جریان اندازه‌گیری کرد.

نسبت انباشت به جریان (SF) = انباشت (Stock) (تقسیم بر) جریان (Flow)

انباشت، همان میزان مقادیر اندوخته شده و یا ذخایر موجود است. جریان نیز همان تولید سالانه است. به جای نسبت انباشت به جریان، از نرخ رشد عرضه نیز استفاده می‌شود. توجه داشته باشید که نسبت انباشت به جریان، معکوس نرخ رشد عرضه است. با هم نگاهی به اعداد گزارش‌شده از انباشت به جریان برخی فلزات می‌اندازیم.
میزان انباشت به جریان (SF) برخی فلزات

طلا، بالاترین عدد انباشت به جریان، یعنی ۶۲، را دارد. یعنی برای این که بتوانیم طلای موجود فعلی را دو برابر کنیم، ۶۲ سال زمان صرف خواهد شد. نقره با رقم ۲۲، در جایگاه دوم قرار دارد. این ارقام بالا سبب می‌شود تا این فلزات، کالاهای پولی خوبی به شمار بیایند.

عدد انباشت به جریان پالادیوم، پلاتین و دیگر کالاها به ندرت بیشتر از ۱ است. سرمایه‌ی موجود گاه گاه از تولید سالانه بیشتر یا با آن مساوی است و همین سبب می‌شود تا عامل تولید، عامل بسیار مهمی به شمار بیاید. تقریبا غیرممکن است که این کالاها SF بیشتری به دست بیاورند زیرا به محض آن که کسی آن‌ها را احتکار کند، قیمتشان افزایش یافته، تولیدشان زیاد شده و در نهایت، قیمت‌ها دوباره افت خواهد کرد. شایان ذکر است که فرار از این تله کار بسیار سختی است.

تعداد بیت کوین‌های موجود، اکنون بیش از ۱۷.۵ میلیون بوده و با در نظر گرفتن میزان تولید ۰.۷ میلیون در سال، SF آن ۲۵ خواهد بود. این امر سبب می‌شود تا بیت کوین مانند نقره و طلا در دسته‌ی کالاهای پولی قرار بگیرد. ارزش بازار بیت کوین با قیمت فعلی، ۱۴۰ میلیارد دلار است.

میزان عرضه‌ی بیت کوین ثابت است. بیت کوین‌های جدید در بلاک‌های جدید ایجاد می‌شوند. زمانی که ماینر، هش متناسب با اثبات کاری را که برای ایجاد یک بلاک معتبر نیاز است پیدا کند، بلاک‌ها ساخته می‌شوند. به طور متوسط، زمان لازم برای انجام این کار، ۱۰ دقیقه است. اولین تراکنش در هر بلاک، کوین بیس (coinbase) نام داشته و شامل پاداش بلاک ماینری است که آن بلاک را پیدا کرده است. این پاداش بلاک، شامل کارمزدی هم می‌شود که افراد برای انجام تراکنش در آن بلاک و ایجاد کوین‌ جدید پرداخت می‌کنند. پاداش بلاک از ۵۰ بیت کوین آغاز شده و پس از هر ۲۱۰ هزار بلاک (حدوداً ۴ سال)، نصف می‌شود. به همین دلیل است که نصف شدن پاداش استخراج بیت کوین یا همان هالوینگ (halving) اهمیت زیادی در تامین پول و انباشت به جریان بیت کوین دارد. هالوینگ همچنین سبب می‌شود که نرخ رشد عرضه‌ ثابت نماند. معمولاً به نرخ رشد عرضه‌ی بیت کوین، تورم پولی گفته می‌شود.
تورم پولی بیت کوین